از کاشت، قبل از سبز شدن و بعد از سبز شدن در مرحله 4-2 برگی باقلا استفاده میشود (کوچکی و بنایاناول، 1383). باقلا از مراحل ابتدایی رشد تا گلدهی به رقابت با علفهایهرز حساس است (اگگنهاو و فسههایی، 2006). به طوری که در بررسی زمان حذف علفهایهرز روی عملکرد و اجزاء عملکرد باقلا مشخص شد که حذف علفهای هرز از 25 تا 75 روز بعد از کاشت منجر به عملکردهای بالاتری نسبت به تیمارهای دارای علفهرز گردید (تاواها و تارک، 2001). وجود مخلوطی از علفهایهرز نه تنها باعث رقابت هر یک از آنها با گیاه زراعی میگردد بلکه بین خود گونههای علفهرز نیز رقابت به وجود میآید و در واقع برآیند رقابتهای درونگونهای و برونگونهای است که عملکرد را تحتتأثیر قرار میدهد (چائیچی و احتشامی، 1380). در بررسی کنترل علفهایهرز از مراحل 15، 30، 45 و 60 روز بعد از سبز شدن باقلا مشخص شد که در صورت تأخیر بعد از 45 روز، بخصوص در شرایط خشک و تراکم بالای علفهایهرز، کاهش عملکرد بیشتر از مراحل قبلی خواهد بود (کاورماسی و همکاران، 2010).
2-3-9 تأثیر زمان حذف تداخل علفهایهرز بر تراکم و وزن خشک علفهایهرز
استریدهورست32 و همکاران (2008) نشان دادند که در کاهش عملکرد لوپین زمان تداخل علفهایهرز، گونههای علفهرز و تراکم علفهایهرز تأثیر دارد. چائیچی و احتشامی (1380) در مطالعهای بیان کردند که با افزایش دورههای رقابت علفهایهرز از آغاز تا پایان فصل رشد تراکم کل علفهایهرز در طول دوره تداخل روند نامنظمی را از خود نشان داد و تا مرحله ظهور سومین گره سویا افزایش معنیداری داشت. اما بعد از این مرحله تراکم آنها به طور معنیداری کاهش یافت. این محققان علت این امر را به رقابت گیاهان مجاور با هم ذکر کردند که باعث ایجاد خودتنکی میشود. البته با وجود کاهش تراکم، علفهایهرز باقیمانده در پایان فصل رشد مادهخشک زیادی تولید کردند و از این طریق فشار خود را اعمال کردند. همچنین پس از تشکیل هفتمین گره ساقه دیگر علفهرزی سبز نشد که دلیل آن از دست دادن قدرت سبز شدن علفهایهرز در اثر نرسیدن نور به پایین سایهانداز گیاهی است. آقاعلیخانی و همکاران (1384) با بررسی رقابت لوبیاچیتی و علفهایهرز مشاهده نمودند که با طولانیتر شدن دوره تداخل علفهایهرز از ابتدای فصل به دلیل بروز پدیده خودتنکی تعداد علفهایهرز روند کاهشی از خود نشان میدهد بهگونهای که بیشترین رویش علفهایهرز در ابتدای فصل رشد و کمترین رویش علفهایهرز در انتهای فصل رشد مشاهده شد. آینهبند (1385) اظهار کرد که زمان وجین اثر معنیداری بر تراکم علفهایهرز پهنبرگ و باریکبرگ سورگومعلوفهای دارد به طوری که تراکم علفهایهرز در اولین زمان وجین بیشتر از سایر زمآنهای وجین بود. چائیچی و احتشامی (1380) گزارش کردند که با طولانی شدن دوره رقابت علف هایهرز از آغاز فصل رشد، مادهخشک آنها افزایش معنیداری یافت. کوچیندا33 و همکاران (2001) نیز به طور مشابه اظهار کردند که زمان حضور علفهایهرز تأثیر معنیداری در مادهخشک علفهایهرز داشت. کرتهایی که به مدت 6 هفته و بیشتر از آن عاری از علفهایهرز نگهداری شده بودند و آنها که 3 هفته عاری از علفهایهرز نگه داشته شده بودند نسبت به تداخل تمامفصل، دارای مادهخشک علفهرز کمتری بود. لک و همکاران (1384) با مطالعه رقابت علفهایهرز در لوبیاچیتی اظهار کردند که با افزایش زمان تداخل علفهایهرز از ابتدای فصل رشد مادهخشک علفهایهرز افزایش مییابد. وصال و همکاران (1382) به این نتیجه رسیدند که مادهخشک کل علفهایهرز در تیمار عدموجین بیش از 20 برابر مادهخشک کل علفهایهرز در هر کدام از تیمارهای وجین در تمام فصل رشد گیاه نخود بود. مندنی و همکاران (1386) بیان کردند با افزایش طول دوره تداخل علفهایهرز، مادهخشک کل علفهایهرز اختلاف معنیداری داشت بهگونهای که بیشترین مادهخشک علفهایهرز مربوط به دوره تداخل کامل علفهایهرز (2/327 گرم در مترمربع) و کمترین آن مربوط به دوره تداخل تا ده روز پس از سبز شدن (8 گرم در مترمربع) و کنترل کامل علفهایهرز (صفر گرم در مترمربع) بود. صادقی و همکاران (1381 و 1382) دریافتند که در تعیین سهم هر یک از صفات سویا در قابلیت رقابت با علفهایهرز، هر چه میزان کل مادهخشکشاخص34، سرعت رشد گیاه35، شاخص سطح برگ36 و تعداد شاخههایفرعی بیشتر باشد، تأثیر بیشتری بر کاهش مادهخشک علفهایهرز داشته و در نتیجه از قدرت رقابتی بیشتر با علفهایهرز بر خوردار خواهد بود. بعضی از پژوهشگران معتقدند که اهمیت زمان مناسب حذف، به دلیل ممانعت از حضور مجدد برخی علفهایهرز است به عبارت دیگر چناچه حذف علفهایهرز در زمان مناسب صورت نگیرد ممکن است شرایط محیطی همچنان برای جوانهزنی و رشد و نمو سایر بذور موجود در بانک بذر علفهرز فراهم باشد (آینهبند، 1385).
2-4 رقم
2-4-1 تأثیر رقم در رقابت گیاه زراعی با علفهایهرز
مولر (2001) اظهار میدارد هم پژوهشگران علفهایهرز و هم اصلاحگران گیاهان زراعی، دقیقا نمیدانند چه چیزی توانایی رقابت یک گیاه را افزایش میدهد، زیرا ارقام گیاهان زراعی به شکل همزمان در تعدادی از خصوصیات با هم تفاوت دارند. اغلب ارقام رقیب، خصوصیاتی نظیر ارتفاع، سبز شدن اول فصل، رشد سریع و شاخص سطح برگ بالا را در هم تلفیق میکنند. این ارقام قادرند زمانی که با علفهایهرز رقیب، رشد میکنند خصوصیات رقابتی را نشان دهند. یکی از روشهای کنترل علفهایهرز استفاده از ارقامی است که توانایی رقابت آنها با علفهایهرز بیشتر است. استفاده از این ارقام ضمن کاهش قدرت رقابت علفهایهرز مصرف علفکشها و هزینه کارگری را کاهش میدهد (کامرا و همکاران، 2003). مولر (2001) اظهار داشت توجه به نقش ارقام گیاه زراعی در مدیریت علفهایهرز در طی 30 سال گذشته افزایش یافته است. برای بررسی رقابت و سایر انواع تداخل از برخی از کمیتهای رشد مانند عملکرد استفاده میشود (رایت37، 1981). عملکرد ممکن است بر حسب عملکرد دانه یا عملکرد بیولوژیک در نظر گرفته شود. استفاده از عملکرد برای هر گونه، بهترین روش اندازهگیری رقابت به شمار میرود. قدرت رقابتی یک محصول زراعی عبارت از قدرت بازدارندگی از رشد علفهرز یا تولید مطلوب عملکرد اقتصادی گیاه در شرایط وجود علفهایهرز است. این گونهها، گیاهانمتحمل نامیده میشوند (لمرل و همکاران، 2001). محمدی و همکاران (2004) در بررسی دوره بحرانی تداخل علفهرز با نخود نشان دادند که رابطه مستقیمی بین مادهخشک علفهرز و کاهش عملکرد وجود دارد. در این مطالعه متوسط کاهش بیوماس و عملکرد نخود در حضور علفهایهرز و در ارقام مختلف بین 75 تا 92 درصد بود. ویژگیهای مورفولوژیکی از قبیل ارتفاع و سطح برگ در افزایش توان رقابت بسیار مهم هستند (مرتنسن و همکاران، 2000). توانایی ارقام پابلند نخود یا ارقامی با شاخ و برگ بیشتر بهتر بوده و عملکرد آنها در شرایط تداخل با علفهرز بیشتر است (سدگلی38 و همکاران، 1990). بلکشاو39 و همکاران (2001) نیز بیان کردند ارقام پابلند توان رقابتی بهتری دارند. بررسی صفات رقابتی باید به صورت پویا در درون جمعیت و کانوپی گیاهی انجام شود و ارزیابیها صرفا بر اساس تکبوته انجام نپذیرد (نی و همکاران، 2000). سیورز40 و رایت (1999) معتقدند که توارثپذیری صفات رقابتی باید در حد بالا باشد. در این صورت این ارقام در سالها و محیطهای مختلف نمود رقابتی ثابتی دارند (لمرل و همکاران، 2001). تحمل گیاه زراعی و جلوگیری از رشد علفهرز، دو صفت مهم در رقابت هستند که ممکن است الزاما در یک رقم وجود نداشته باشند. یک رقم مطلوب، پتانسیل عملکرد بالایی هم در حضور علفهایهرز و هم در شرایط عاری از علفهرز دارد. ممکن است جلوگیری از رشد علفهرز به عنوان مطلوبترین صفت زراعی در نظر گرفته شود و چون این ویژگی میتواند جمعیت علف هایهرز را در آینده کنترل کند، بنابراین در برنامههای طولانی مدت مدیریت علفهایهرز کاربرد خواهد داشت (لمرل و همکاران، 2001).

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دانلود مقاله با موضوع مورفولوژی، تجزیه واریانس

2-4-2 شاخصهای رقابت
شاخص رقابتی41 ، توانایی یا قابلیت رقابتی گیاه زراعی و علفهایهرز نسبت به یکدیگر را نشان میدهد. اگر این فاکتور بیشتر از صفر باشد نشاندهنده توانایی رقابتی بیشتر گیاه زراعی نسبت به علفهایهرز است. استفاده از عملکرد برای هر گونه، بهترین روش اندازهگیری رقابت به شمار میرود. روشها و طرحهای متعددی برای مطالعه روابط گونهای اجتماعات گیاهی وجود دارد. برای هر یک از این آزمایشات سه عامل تراکم، آرایش فضایی و نسبت گونهای را با درجات متفاوت در نظر میگیرند (جوانشیر و همکاران، 2000). زند و همکاران (1380) اظهار داشتند که برای ارزیابی ارقام از نظر قدرت رقابت با علفهایهرز، معمولا از شاخصهای مختلفی مانند عملکرد دانه ارقام در شرایط کشتخالص و همچنین در شرایط رقابت با علفهرز، بیوماس علفهایهرز و همچنین تلفیقی از این شاخصها استفاده میشود ولی چون هیچیک از این شاخصها به تنهایی نمیتوانند معیار مناسبی جهت اندازهگیری توانایی رقابت باشند، معمولا از روش تلفیقی یا شاخصرقابت استفاده میشود.
با شیوع مقاومت گونههایهرز به علفکش ضرورت استفاده از ارقام مقاوم به علفهایهرز و ارقامی که توانایی رقابتی بالاتری با علفهایهرز دارند برجستهتر مینماید. با توجه به اینکه در بررسی منابع انجام شده تحقیقی بر روی قدرت رقابتی ارقام مختلف باقلا مشاهده نگردید و نیز نتایج یکسانی در مورد تأثیر زمان وجین علفهایهرز بر خصوصیات مورفولوژیک، عملکرد و اجزاء عملکرد گیاهان زراعی بیان نشده بود، بررسی و آزمایش در این زمینه ضروری به نظر میرسد.

فصل سوم
مواد و روشها

مواد و روشها
3-1 مواد آزمایشی
3-1-1 مختصات جغرافیایی محل آزمایش
این آزمایش در پاییز سال زراعی 93-1392 در مزرعه پژوهشی و تحقیقاتی دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان واقع در شهر ملاثانی در 36 کیلومتری شمال شرقی شهر اهواز و در حاشیه شرقی رودخانه کارون اجرا گردید. ارتفاع محل آزمایش از سطح دریا 20 متر، طول جغرافیایی 48 درجه و 53 دقیقه شرقی و عرض جغرافیایی 31 درجه و 36 دقیقه شمالی است.
3-1-2 خصوصیات اقلیمی محل اجرای آزمایش
از نظر موقعیت آب و هوایی، منطقه ملاثانی جزء مناطق نیمهخشک محسوب میشود. در سال زراعی اجرای آزمایش و در دوره رشد باقلا میانگین حداقل دما 7/4 درجه سانتیگراد در دهه اول دیماه و میانگین حداکثر آن در دهه سوم فروردینماه 2/35 درجه سانتیگراد گزارش شده است. همچنین حداکثر میانگین میزان بارندگی در دهه سوم دیماه 9/5 میلیمتر بود (جدول3-1).

جدول 3-1 مشخصات هواشناسی منطقه ملاثانی در سال زراعی 93-1392 (ایستگاه هواشناسی دانشگاه رامین)

مجموع میزان بارندگی (میلیمتر)
میانگین دما (سانتیگراد)

ماههای سال

حداقل
حداکثر

9/3
5/15
9/23
دهه سوم
آبان
1/0
7/12
8/23
دهه اول

1/0
8/10
3/20
دهه دوم
آذر
8/0
3/8
2/17
دهه سوم

2/0
7/4
3/19
دهه اول

7/2
7/7
7/13
دهه دوم
دی
9/5
2/8
1/16
دهه سوم

2/0
7/10
20
دهه اول

3/0
1/7
6/16
دهه دوم
بهمن

8
5/21
دهه سوم


7/11
4/26
دهه اول

7/0
2/15
28
دهه دوم
اسفند
4
2/13
24
دهه سوم

1/0
5/14
8/28
دهه اول

2/3
3/14
7/26
دهه دوم
فروردین

1/21
2/35
دهه سوم

3-1-3 خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک مزرعه
به منظور تعیین کود مورد نیاز بر اساس برنامههای مصرف بهینه کود، قبل از کشت، آزمون خاک به عمل آمد که بدین منظور از نقاط مختلف مزرعه از دو عمق 30-0 و 60-30 سانتیمتری نمونههایی به طور تصادفی گرفته شد. بعد از مخلوط کردن نمونهها یک نمونه مرکب تهیه شد که در

دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید