بررسی این رابطه همخوان است. یافته های بسیاری رابطه منفی دینداری و افسردگی را تأیید کرده اند که از آن جمله اژدری فرد و همکاران(1389)، واحدی و همکاران(1389)، رجبی و صارمی(1391)، کوئنیگ و همکاران(2001)، غباری بناب و همکاران(2008) و هوانگ و همکاران(2012) می باشد. یافته اسمیت، مک کالوگ و پل128(2003) مبنی بر رابطه مثبت بین دینداری و افسردگی از یافته های ناهمسو با نتایج به دست آمده در این پژوهش است.
از بررسی رابطه بهزیستی وجودی با چهار زیر مقیاس پرسشنامه سلامت روان، می توان استنباط کرد که بهزیستی وجودی با سوق دادن فرد به فراتر از خود یعنی به سوی دیگران و محیط، فراهم آوردن زمینه ارتباط با دیگران، دریافت حمایت اجتماعی از سوی دیگران، احساس رضایت از زندگی و داشتن معنا و هدف در زندگی و فراهم آوردن توانایی مقابله و سازگاری مؤثر با مشکلات روانی و جسمانی، به باروری و سلامت زندگی فردی کمک کرده و زمینه ایجاد مشکلات و نابسامانی های روانی را کاهش داده و همچون سپری در برابر آن عمل می کند.
رابطه منفی بهزیستی مذهبی هم با چهار زیر مقیاس پرسشنامه سلامت روان نشان می دهد که گرایش های معنوی و اعتقاد به وجود برتر، در انسان اثر کرده و از فراهم آمدن زمینه های مساعد برای افسردگی، اضطراب، اختلال در عملکرد جسمانی و اجتماعی جلوگیری می کند. اعتقاد به خدا به عنوان وجودی برتر و نیرویی ناظر بر فرد و حامی قوی، ضمن ایجاد حس آرامش و آسودگی خاطر ناشی از حضور نیرویی پشتیبان، راهکارهای عملی و کیفیت و طریقه برخورد و رفتار خاصی را سبب می گردد که نه تنها فرد را مقید به اجرای این دستورات می سازد بلکه زمینه سلامت روح و روان او را نیز فراهم می آورد.
ـ سؤال بیست و یکم تحقیق:آیا میزان بهزیستی معنوی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر و حوزه های علمیه کرمان متفاوت است؟
با استناد به جدول 4ـ30 از آنجا که میزان t به دست آمده در آزمون(56/9 =t ) با درجه آزادی (648=df) در سطح 01/0 معنی دار است، نشانگر تفاوت معنی داری، بین میانگین سطح بهزیستی معنوی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر و حوزه های علمیه کرمان بوده که حاکی از بهزیستی معنوی بالاتر، در دانشجویان حوزه می باشد.
شاید بتوان تفاوت دو گروه در بهزیستی معنوی را ناشی از گرایشات معنوی بارزتر در طلاب حوزوی و برجستگی ارتباط با مسائل دینی و اعتقادی، در دروس و زندگی روزمره این گروه دانست.
ـ سؤال بیست و دوم تحقیق:آیا سطح شادکامی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر و حوزه های علمیه کرمان متفاوت است؟
با توجه به جدول 4ـ31 میزان t به دست آمده در آزمون 69/4 بوده، که با توجه به سطح معنی داری( 01/0 = sig)، نشانگر تفاوت معنادار در شادکامی دانشجویان دانشگاه شهید باهنر و حوزه های علمیه کرمان است.
تأثیر نگرش مذهبی بر شادکامی قابل توجه است. یافته های زیادی در تأیید رابطه مثبت بین معنویت و شادی وجود دارد(موکرجی و برون،2005؛ عقیلی و کومار،2008؛گرین و الیوت،2010؛ برنا و سواری، 1387؛ صحرائیان و همکاران،1390؛ رجبی و صارمی،1391)؛ که می تواند دلیلی بر بالاتر بودن شادکامی در این دانشجویان حوزه، اقامه کند. هرچند طبق بررسی های انجام شده،تاکنون مطالعه چندانی در مقایسه دانشجویان حوزه و دانشگاه صورت نگرفته است اما یافته های بسیاری در مقایسه گروه های مذهبی و معنوی با سایرین، تأییدی بر بالاتر بودن سطح شادکامی و سلامت روان در این گروه ها فراهم آورده اند.
ـ سؤال بیست و سوم تحقیق:آیا سطح کلی سلامت عمومی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر و حوزه های علمیه کرمان متفاوت است؟
با استناد به جدول 4ـ32 میزان t به دست آمده(78/1 =t ) با توجه به سطح معناداری ( 07/0 = sig) نشان داد که فرض وجود تفاوت در سلامت روان، بین دانشجویان دانشگاه شهید باهنر و حوزه های علمیه شهر کرمان رد شده و با توجه به سطح معناداری به دست آمده(07/0p=)، تفاوت معناداری در میانگین سلامت عمومی، بین دانشجویان دانشگاه شهید باهنر و حوزه های علمیه شهر کرمان وجود ندارد.
پرتوی نژاد و همکاران(1390) در مقایسه دانشجویان حوزه و دانشگاه در افسردگی به تفاوتی دست نیافتند، اما به صورت کلی پیشینه پژوهشی خاصی در زمینه این مقایسه، مشاهده نگردید.
سؤال اصلی 1: آیا بین بهزیستی معنوی با شادکامی و سلامت عمومی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر رابطه وجود دارد؟
با توجه به جدول 4ـ33 این فرضیه تأیید و نتیجه گرفته می شود که بین بهزیستی معنوی و شادکامی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان، رابطه معنی دار وجود دارد. با استناد به جدول 4-34 این فرضیه تأیید و نتیجه گرفته می شود که بین بهزیستی معنوی وسلامت عمومی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان رابطه معنی دار در سطح ( 01/0 = sig) وجود دارد.
سؤال اصلی 2: آیا بین بهزیستی معنوی با شادکامی و سلامت عمومی در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان رابطه وجود دارد؟
با توجه به جدول 4ـ35 این فرضیه تأیید و نتیجه گرفته می شود که بین بهزیستی معنوی و شادکامی در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان رابطه معنی دار وجود دارد. بر طبق همان جدول این فرضیه تأیید و نتیجه گرفته می شود که رابطه معنی دار بین بهزیستی معنوی وسلامت عمومی در دانشجویان حوزه های علمیه شهر کرمان وجود دارد.
رابطه مثبت به دست آمده بین بهزیستی معنوی و شادکامی در دانشجویان دانشگاه و حوزه، با نتایج دهشیری و همکاران(1387) و واحدی و غنی زاده(1389) و مودلی(2008) در تأیید رابطه بین این دو متغیر، هم سو بود. این رابطه می تواند نشان از این باشد که دین و معنویت به عنوان یک نظام باور، به زندگی فردی معنا داده و با ایجاد عقاید و راهکارهای عملی خاص، افراد را در برخورد با ناملایمات زندگی، یاری می دهد، که این ویژگی به علاوه اعتقاد به خداوند به عنوان حامی قدرتمند، می تواند سبب ایجاد روحیه مثبت و شادی فرد گردد. یافته های زیادی در تأیید رابطه دینداری و شادی وجود دارد(رجبی و صارمی(1391)، صحرائیان و همکاران(1390)، برنا و سواری(1387)، فیشر(2013)،گرین و الیوت(2010)، عقیلی و کومار(2008)، الیسون و فن(2008)، موکرجی و برون(2005)، کوهن129(2002)، و پاتریک و کینی130(2003)). از سوی دیگر، یافته های ما با نتایج تحقیقات لویس و همکاران(1997) و لویس و همکاران(2005) مبنی بر عدم رابطه دینداری و شادی، ناهمخوان می باشد.
در ادامه، بررسی رابطه بهزیستی معنوی و سلامت عمومی در دو گروه دانشجویان حوزه و دانشگاه، نشان از رابطه منفی این دو متغیر داشت و در ازای افزایش بهزیستی معنوی، شاهد کاهش در مشکلات سلامت روان بودیم. این یافته با نتایج دهشیری و همکاران(1387)، جعفری و همکاران(1388)، صفایی راد و همکاران(1389) و سویو و همکاران(2009) در بررسی و تأیید این رابطه همخوانی دارد.
با توجه به این یافته ها می توان دریافت که بهزیستی معنوی در سایه اعتقاد به خداوند، موجب ایجاد حس برخورداری از توجه و حمایت حامی قدرتمندی چون خدا، گردیده که این حس به نوبه خود ضمن فراهم آوردن احساس امید و اطمینان در فرد، زمینه ساز رفتارهای سالم فردی و اجتماعی بوده و سلامت فرد را تضمین نموده و ارتقا می دهد. از سوی دیگر، بهزیستی معنوی با زمینه سازی خودآگاهی فردی و ایجاد پیوند و ارتباط با اطرافیان، ضمن فراهم آوردن ارتباطات اجتماعی و دریافت حمایت و توجه در قالب این ارتباط، موجب بهبود و ارتقاء سطح سلامت افراد می گردد. تحقیقات زیادی در زمینه رابطه مثبت دینداری و سلامت روان صورت گرفته است. نتایج تحقیقات رجبی و صارمی(1391)، واحدی و همکاران(1389)، قدرتی میرکوهی و خرمایی(1389)،اژدری فرد و همکاران(1389)، پاکیزه(1387)،صدیق نژاد و محمدی(1387) ، کوئنیگ و همکاران(2012)، هوانگ و همکاران(2012)، کراوز(2010)، غباری بناب و همکاران(2008)، عبدل خالک و نیسر(2007)، ریو و وونگ(2006)، ریپنتروپ و همکاران(2005)، لی و نیوبرگ(2005)، فرانسیس و همکاران(2004)، سویدمیر و همکاران(2004)، پاول، شهابی و تورسن 131(2003)، کوئنیگ و همکاران(2001) و ریچتر(2001) همگی حاکی از روابط مثبت دین، معنویت، مشارکت مذهبی با سلامت روان و بهبود عملکرد جسمانی و اجتماعی و کاهش اضطراب و افسردگی و رشد صفات شخصیتی سالم است. کارمودی و همکاران(2008)، افزایش معنویت را پیش بین کاهش پریشانی روانی و علائم طبی می دانند. با توجه به تمامی این یافته ها می توان گفت که معنویت و مذهب به عنوان سپری در برابر مشکلات و ناراحتی های افراد قرار گرفته و به صورت ضربه گیر عمل می کند و موجب ارتقاء سطح سلامت روانی و جسمانی افراد و کاهش اختلال در این حیطه می گردد.
توجه به نتایج ضمن نشان دادن بالاتر بودن بهزیستی معنوی و شادکامی در دانشجویان حوزه، همبستگی معنادار متغیرهای مورد بررسی را نشان می دهد. در نمونه های مورد مطالعه، بهزیستی معنوی پیش بین خوبی برای شادکامی و سلامت روان بود. پس می توان گفت با افزایش بهزیستی معنوی، شاهد افزایش شادکامی و سلامت روان افراد هستیم. که نشان از اهمیت توجه به معنویت در جوامع داشته و لزوم توجه به جنبه های معنوی و تلاش جهت رشد و توسعه آن را گوشزد می سازد.
5 ـ 2. محدودیت های پژوهش
ـ پرسشنامه وسیله خود گزارشی است پس نمی توان از واقعی بودن پاسخ ها، بدون تلاش برای بهتر جلوه دادن خود، مطمئن بود.
ـ به دلیل تعداد زیاد سؤالات، بسیاری از افراد تمایلی به وقت گذاشتن و پاسخگویی نشان نمی دادند.
ـ در بین دانشجویان، معدود افراد فاقد اعتقادات مذهبی، پرسشنامه بهزیستی معنوی را مناسب نمی دانستند.
5 ـ 3. پیشنهادهای پژوهش
5 ـ3 ـ 1. پیشنهادهای پژوهشی
ـ پژوهش حاضر با استفاده از طرح آزمایشی تکرار شود تا نتایج مطمئن تری به دست بیاید.
ـ موضوع مورد مطالعه در جمعیت حوزه، به تفکیک سطوح مختلف حوزه بررسی شود.
ـ پیشنهاد می گردد این پژوهش در سایر شهرها و استان های کشور انجام گیرد، تا امکان بررسی و مقایسه بهتر فراهم شود.
ـ با توجه به امکان تغییر بهزیستی معنوی در طول زمان و در موقعیت های مختلف، پیشنهاد می گردد که تحقیق بر روی جمعیت بهنجار، بالینی، در سنین مختلف و جوامع گوناگون و در مقاطع زمانی مختلف صورت گیرد.
5 ـ 3 ـ2. پیشنهاد های کاربردی
ـ پیشنهاد می گردد که با توجه به اثرگذاری بهزیستی معنوی در شادکامی و سلامت عمومی، پژوهش هایی جهت بررسی و عملی سازی راهکار های افزایش بهزیستی معنوی انجام گرفته و در سطح جامعه و گروه های مختلف اجرا گردد.
ـ پیشنهاد می گردد با توجه به سطح بالاتر بهزیستی معنوی در دانشجویان حوزه های علمیه، جامعه دانشگاهی ضمن به کار بردن روش های مورد استفاده حوزه در این زمینه، با همکاری و ارتباط متقابل با جامعه حوزوی، نسبت به افزایش سطح بهزیستی معنوی دانشجویان اقدام عملی نماید.
ـ پیشنهاد می گردد که خانواده ها و محیط های آموزشی برای بهزیستی معنوی فرزندان خود و جوانان کشور توجه و اهمیت بیشتری قائل شده و با توجه به ارتباط تنگاتنگ بهزیستی معنوی با اعتقادات مذهبی، درصدد تقویت روحیه معنوی و مذهبی، با توجه به مقتضیات زندگی امروزه برآیند.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   پایان نامه با واژگان کلیدی آزمون و خطا

منابع:
منابع فارسی:
آذربایجانی، مسعود و موسوی اصل، مهدی. (1385). درآمدی بر روانشناسی دین. قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه ها، مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی(سمت)،1385.
اژدری فرد، پری سیما؛ قاضی، قاسم و نورانی پور، رحمت ا…. (1389). بررسی تأثیر آموزش عرفان و معنویت بر سلامت روان دانش آموزان. فصلنامه اندیشه های تازه در علوم تربیتی، سال پنجم، شماره دوم،105- 127.
امیدیان، مرتضی. (1388). بررسی وضعیت

دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید