دانلود پایان نامه

عنوان: بررسی وضعیت پایبندی به هویت فرهنگی اعضای شبکه اجتماعی فیس بوک با مطالعه موردی دانشجویان مقطع کارشناسی رشته های علوم انسانی دانشگاه تهران

مقدمه
فصل دوم پژوهش حاضر، به بررسی ادبیات نظری پژوهش می‏پردازد. این فصل خود به چهارگفتار تفکیک شده است. ابتدا درگفتار اول، به طرح مبحث فرهنگ، هویت و هویت فرهنگی و نیز ابعاد مختلف آن پرداخته شده است تا خواننده به یک شناخت اجمالی از مفهوم هویت فرهنگی برسد. در گفتار دوم، مبانی نظری پژوهش مورد بحث قرار گرفته است که مبحث شبکه‏های اجتماعی را از زوایای مختلف و با عناوینی همچون: تاریخچه شکل‏گیری و ‏تحول شبکه‏های اجتماعی در ‏جهان، ایران و شبکه‏های اجتماعی مجازی، آشنایی با رسانه های اجتماعی و شبکه های اجتماعی، ویژگی ها، کارکرد و انواع رسانه های اجتماعی و در نهایت به معرفی فیس بوک پرداخته شده است تا خواننده به ذهنیتی از شبکه های اجتماعی و به ویژه فیس بوک دست پیدا کند.
در گفتارسوم ، به بررسی پژوهش‏های پیشین پیرامون موضوع درخارج از کشور و ایران ‏پرداخته می‏شود. در نهایت، در گفتار چهارم، مبانی و چارچوب نظری پژوهش آورده می‏شود.

گفتار اول‏:‏ مبانی نظری پژوهش
1-1-2- فرهنگ
درباره فرهنگ تعاریف متفاوت و گوناگونی آمده است؛ اما می توان به دو تعریف زیر اشاره کرد:
فرهنگ عبارت است از مجموعه پیچیده ای از علوم، دانش، هنر، افکار و اعتقادات، قوانین و مقررات، آداب و رسوم و سنت ها و به طور خلاصه، کلیه آموخته های و عادت هایی که انسان در حکم مهمترین عناصر جامعه اخذ می کند. و در تعریف دیگر، فرهنگ را شیوه زندگی برخاسته از اندیشه(عقل نظری) و نظام ارزشی(عقل عملی) نیز تعریف کرده اند. لذا این فرهنگ چند لایه دارد.
لایه اول و عمیق ترین لایه هر فرهنگ، لایه معرفتی یا جهان بینی آن است که از سنخ تفکر، باور و اندیشه است.
لایه دوم، لایه ارزشهاست که برآمده از لایه اول است، یعنی الگوهای داوری و قضاوت از خوبی، بدی، زشتی وزیبایی.
لایه سوم، الگوهای رفتاری، هنجارها و قالب های رفتاری است. یعنی قالب هایی که در نهادهای گوناگون شکل می گیرند. نهادهایی چون خانواده، مدرسه، آموزش و پرورش، اقتصاد و اوضاع دین و سیاست.
لایه چهارم، نمادها هستند که هم کلامی اند و هم غیرکلامی اند؛ به معنای دیگر، هم نوشتاری است و هم زبان گفتاری و حرکات و عادات رفتاری، هنر، موسیقی و طراحی را نیز در بر می گیرد (افروغ، 1382: 84)
پس فرهنگ، لایه ها، سطوح و ابعادی دارد که آرمان ها و اهداف در عمیق ترین لایه آن قرار دارند؛ شناخت انسان از خود و جهان و معرفت او از هستی و تصویری که از آغاز و انجام خود دارد، در مرکز این لایه واقع شده است. این شناخت می تواند هویت دینی، اساطیری، معنوی، دنیوی، توحیدی و یا الحادی داشته باشند. همچنین شناخت مزبور، به لحاظ روش شناختی می تواند و حیانی، شهودی، عقلانی و حسی باشد (پارسانیا، 1385 :8 ).
2-1-2- هویت
هویت یک عنصر مبارز در افراد است. حال باید بدانیم عناصر تشکیل دهنده هویت چیست و آیا این عناصر ذهنی هستند و یا دارای نمود عینی و خارجی؟ همچنین آیا عناصر ثابتی هستند مثل سرزمین، دین یا اسطوره و یا متغیریند. مثل فناوری، وقایع و حوادث تاریخ ساز و…؟ و نیز آیا این عناصر اکتسابی هستند نظیر علوم وفنون، هنر و یا موروثی مثل میراث های فرهنگی مادی و معنوی؟
هویت می تواند به وسیله عوامل مختلفی به وجود بیاید. مثلاً جنگ ها و حوادث ناگوار که در یک جامعه رخ می دهد. می تواند در سرنوشت جامعه و نسل های آینده آن سرزمین دخیل باشد و فرهنگ هایی که از یک تمدن یا جامعه به تمدن و یا جامعه دیگری وارد می شوند، می توانند هویت ساز باشند. عموماً ملت هایی که دارای فرهنگ غالب هستند با استفاده از قدرت و یا غلبه سیاسی سعی در تحمیل فرهنگ خود می نمایند که این را تهاجم فرهنگی می گویند. فرهنگ های مغلوب عموماً متعلق به جوامع ضعیفی هستند که از رشد لازم برخوردار نمی باشند.
هویت یکی از مفاهیم پیچیده ای در حوزه علوم اجتماعی و روان شناسی است. هویت نوعی چیستی و کیستی فرد را مطرح می کند. هویت های مختلفی از جمله؛ هویت تاریخی، سیاسی، ملی، اجتماعی، قومی، دینی، خودی و فرهنگی مطرح هستند که در این جا منظور از هویت همان هویت فرهنگی است که در حوزه هایی از قبیل فرهنگ، اجتماع، سیاست و حتی اقتصاد نقش تعیین کننده ای دارد.

3-1-2- هویت فرهنگی
فرهنگ، به عنوان شناسنامه یک ملت است وهویت فرهنگی، به عنوان سند تاریخی تلاشها و خلاقیتها، افتخارات و در مجموع فراز و فرودهای افتخارآمیز یا عبرت آموز گذشته و حال یک ملت محسوب می شود. حفظ هویت فرهنگی هر ملتی در تعامل با سایر فرهنگها، دغدغه وطن دوستانی است که از آبشخور آن فرهنگ سیراب شده اند و با لالایی آرامبخش و جان نواز مام میهن در بستر آن فرهنگ رشد و تکامل فکری و معنوی پیداکرده اند(سعیدی کیا، .(23:1385
آنچه که هر جامعه را از جوامع دیگر تمیز می دهد، خصوصیاتی است که شناسنامه فرهنگی آن جامعه به حساب می آید. مجموعه مناسک عام، سنت ها، اعیاد، اسطوره ها، عرف ها، شیوه های معماری، تاریخ و گذشته تاریخی، وطن و سرزمین، نیاکان، باورها، زبان، عقاید، دین و اسطورههای مذهبی، حماسه ها، هنر و ادبیات کهن، نژاد، قومیت و سنن قومی عناصری هستند که ”هویت فرهنگی“ هر جامعه را میسازند)روح الامینی، 111:1382).
آنتا دیوپ انسان شناس آفریقایی، در مقالهای در باره
هویت فرهنگی مینویسد: هویت فرهنگی هر جامعه به سه عامل بستگی دارد: تاریخ، زبان و روان شناختی. گرچه اهمیت عوامل فوق در موقعیتهای تاریخی و اجتماعی مختلف یکسان نیست با این وجود هر گاه این عوامل به طور کلی در یک ملت یا فرد وجود نداشته باشد، هویت فرهنگی آن ملت یا فرد ناقص می شود و تلفیق موزون این عوامل، یک وضعیت ایده آل است) پیام یونسکو ۵ شهریور و مهر(.
4-1-2- ابعاد هویت فرهنگی:
1-4-1-2- بعد اجتماعی: هر شخص از طریق محیط اجتماعی ای که به آن تعلق دارد، یا بدان رجوع می کند هویت خود را می سازد. جوهره بعد اجتماعی هویت فرهنگی، منوط به برقراری روابط دوستانه است و هرچه ارتباطات گسترده تر باشندموجب تقویت بعد اجتماعی هویت فرهنگی خواهد شد.
2-4-1-2- بعد تاریخی: بعد تاریخی هویت فرهنگی آگاهی مشترک افراد یک جامعه از گذشته تاریخی و احساس دلبستگی به آن و احساس هویت تاریخی و هم تاریخ پنداری است که پیونددهنده نسل های مختلف به یکدیگر است.
3-4-1-2- بعد جغرافیایی: محیط جغرافیایی و سرزمینی تبلور فیزیکی، عینی، ملموس و مشهود هویت فرهنگی به حساب می آیدکه ضرورتی بس عظیم است.
4-4-1-2- بعد دینی: داشتن دین و مذهب مشترک، پایبندی و وفاداری به آن، اعتقاد و تمایل به مناسک و آئین های مذهبی فراگیر در روند شکل دهی هویت فرهنگی بسیار مؤثر است.
5-4-1-2- بعد فرهنگی/میراث فرهنگی: مجموعه هنجارها، آداب و رسوم عام و مشترک که پایداری زیادی دارند از قبیل شیوه معماری، سنت ها، اعیاد و اسطوره ها و عرف و فرهنگ مردم، بعد فرهنگی هویت را تشکیل میدهند.
6-4-1-2- بعد زبانی: زبان و آثار ادبی نه تنها به عنوان یک محصول اجتماعی بلکه ابزار و وسیله ارتباطات در تولید و بازتولید فرهنگ و هویت است.
گفتار دوم: مفهوم شبکه های اجتماعی
1-2-2- شکل‏گیری و ‏تحول شبکه‏های اجتماعی در ‏جهان
نخستین بار مفهومی با عنوان شبکه‌های اجتماعی اینترنتی با قالب امروزی در سال 1960 اولین بار در دانشگاه ایلی نویز در ایالت متحده امریکا مطرح شد. پس از آن در 1997 نخستین سایت شبکه اجتماعی اینترنتی به آدرس SixDegrees.com راه‌اندازی شد. این سایت به کاربرانش اجازه ایجاد پروفایل داد تا آنها بتوانند لیستی از دوستانشان ایجاد کنند. البته این سایت در آن موفق نشد و بعد از سه سال متوقف شد.
بعد از آن، انفجار تجارت در وب سایت‌های اجتماعی در سال 2002 باعث به وجود آمدن شبکه‌های اجتماعی فرنداستر2، اورکات3 و لینکداین4 شد و باعث شکوفایی قارچ گونه وب سایت‌های شبکه‌های اجتماعی در اینترنت شد.
در سال 2004، سایت های شبکه اجتماعی فرنداستر با 7 میلیون کاربر و مای اسپیس5 با 2 میلیون کاربر صاحب بیشترین کاربران در این حوزه بودند. در همین سال سایت شبکه اجتماعی فیس بوک6 توسط مارک زوکربرگ7 در خوابگاه دانشگاه هارواد راه اندازی شد(منفرد،53:1391).
سال 2006، سال گسترش روز افزون کاربران و بازدیدکنندگان وب سایت‌های شبکه‌های اجتماعی بود. در این سال دسترسی عمومی مردم به فیس بوک آزاد شد. زیرا در دو سال قبل، این سایت تنها به صورت پایلوت در دانشگاه هارواد استفاده می‌شد، همچنین توییتر8 نیز در این سال پا به عرصه وب سایت های اجتماعی گذاشت. در ماه آوریل سال 2008، فیس بوک با ایجاد صفحه‌های اصلی وب سایت خود به زبان‌های مختلف باعث شد که این وب سایت 153 درصد رشد داشته باشد.
2-2-2- ایران و شبکه‏های اجتماعی مجازی
برای اولین بار نام ایرانی ها در رتبه بندی فناوری های اینترنتی با نام وبلاگ عجین شد. ایرانی توانستند در سالهای 1383و 1384 رتبه چهارم وبلاگ های جهان را بدست آورند. البته به دلایل متعدد این رتبه در سال2009 به جایگاه دهم تنزل پیدا کرد. اگرچه هیچ یک از مراجع رسمی، گزارشی درباره آمار وبلاگ های فارسی منتشر نکرده است، اما با جمع بندی آمار وبلاگ های ثبت شده و وبلاگ های فعال بلاگ سرویس های ایرانی می توان تخمین زد که در سال 1388جمعا حدود 6 میلیون وبلاگ ثبت شده فارسی در فضای اینترنت وجود داشت که از این رقم، 10درصد، یعنی 600 هزار وبلاگ فعال محسوب می شوند. بر این اساس می توان گفت:(( وبلاگستان فارسی یکی از بزرگترین اجتماعات مجازی و شبکه های اجتماعی ایرانیان محسوب می شود)) ( معاونت پژوهش های فرهنگی و اجتماعی، 30:1389).
یکی از شبکه های قدرتمند، سایت اورکات است. مفهوم شبکه های اجتماعی به طور گسترده با حضور اورکات در میان کاربران ایرانی رواج پیدا کرد و در مدت کوتاهی آن قدر سریع رشد کرد که پس از برزیل و آمریکا، ایران سومین کشور حاضر در اورکات شد؛ اما در همان زمان شایعه هایی هم رواج پیدا کرد که درباره عضویت در این انجمن هشدار دادند. می گفتند که گوگل(گرداننده اورکات) از این طریق به اطلاعات شخصی، علائق، دیدگاه ها و ارتباطات خصوصی افراد دست پیدا می کند و ممکن است این کار باعث از بین رفتن امنیت شخصی افراد شود(یزدان پناه،-7:1389 -6 ).
با فیلتر شدن اورکات، گرایش ایرانی ها به شبکه داخلی کلوب دات کام سوق پیدا کرد. این سایت امکاناتی شبیه سایر شبکه های اجتماعی مجازی در اختیار کاربران قرار می دهد(معاونت پژوهش های فرهنگی و اجتماعی،31:1389).
شبکه‌‏ی اجتماعی فیس‌بوک نیز که سال‌ها در ایران فیلتر بود در اواسط سال ۱۳۸۷ از فیلتر خارج شد و با استفبال گسترده‏ کاربران در مدت کوتاهی به یکی از پربیننده‌ترین وب‌سایت‌ها در ایران تبدیل شد. رویدادهای پس از انتخابات ریاست جمهوری سال 1388 و طرح نام فیس‌بوک و چند شبکه‌ی اجتماعی دیگر به‌عنوان متهمان و تاثیرگذاران اتفاقات س
یاسی، فیلتر شدن دوباره‌ی این وب‌سایت را به‌دنبال داشت.
3-2-2- آشنایی با رسانه های اجتماعی و شبکه های اجتماعی
رسانه های اجتماعی، ابزارهای مبتنی بر پیشرفت های فناوری هستند که هدف آن افزایش ارتباطات افراد و ایجاد فضایی برای تبادل اطلاعات و داده هاست(45: 2009، Altes).
رسانه های اجتماعی، ابزارهای هستند که بر مبنای ایده وب 2 تشکیل شده و قابلیت های را در اختیار کاربران قرار می دهد تا به یکدیگر مرتبط شده و اطلاعاتی را میان خود به اشتراک بگذارند(2010:60 Haenlein&Kaplan). ابزارهای مرتبط با رسانه های اجتماعی، روابط اجتمای را حول ابزارهای چندرسانه ای از طریق فناوری و اینترنت متمرکز می سازد(2008:20،Hart).
رسانه های اجتماعی ابزارهای شبکه- محور هستند که باعث ایجاد انقلاب ارتباطاتی شده اند؛ به عبارت بهتر، رسانه های اجتماعی، به فعالیتها، اقدامات و رفتارهایی میان جوامعی از مردم اطلاق می شود که در فضای مجازی گرد هم

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   منبع پایان نامه دربارهسبک شناسی، طرح پژوهش، فرا هنجاری، سبک شناسی لایه ای

دیدگاهتان را بنویسید