ویتامین B۳ با نامای نیاسین و نیاسین آمید شناخته می شه و یکی از ویتامینای گروه Bه. این ویتامین محلول در آبه و در خیلی از غذاها مثل گوشت، ماهی تُن، دانه ها و قارچ هست. نیاسین به شکل اسید نیکوتینیک، نیاسین آمید و اینوزیتول هگزاسیانات هست. وجود ویتامین B۳ واسه بدن ضروریه و کمبود اون می تونه مشکلاتی رو واسه سلامتی به وجود بیاره. همراه ما باشین، در این مقاله به بررسی منابع نیاسین، علائم کمبود و مشکلات جانبی مصرف زیاد اون می پردازیم.

 

نیاسین در سلامت قلب و عروق، تنظیم کلسترول خون، تقویت مغز، داشتن پوستی سالم، پیشگیری و درمان دیابت مؤثره. تحقیقات جدید نشون میدن مصرف بیش ازحد داروها و مکملای نیاسین، عوارضی مثل سردرد، سرگیجه و فشار خون پایین به دنبال داره.

فواید ویتامین B۳ یا نیاسین واسه سلامتی

۱. بهبود سطح کلسترول خون

ویتامین B۳ انتخاب خوبی واسه کاهش کلسترول خونه و در کاهش خطر دچار شدن به مریضیای قلبی-عروقی در بیماران گرفتار به دیس لیپیدمی (چربی پریشی) هم مؤثره. در این مریضی، کلسترول پلاسما و تری گلیسرید یا هردوی اونا بالا می رن.

مکملای نیاسین در کاهش حمله قلبی، سکته مغزی، افزایش تری گلیسرید خون و بقیه مریضیای قلبی به دلیل کلسترول خون بالا اثرات مثبتی نشون دادن.

طبق نتایج چندین مطالعه، ویتامین B۳ در افزایش کلسترول خوب خون (HDL) و کاهش تری گلیسرید تأثیری مثل مصرف دوز بالای داروهای تجویزی عادی رو داره.

این ویتامین در کاهش کلسترول بد خون (LDL) هم مؤثره، به خاطر این بعضی از پزشکان واسه کاهش کلسترول خون اونو همراه با داروهای استاتین تجویز می کنن.

۲. کاهش خطر دچار شدن به مریضیای قلبی-عروقی

ویتامین B۳ جدا از اینکه کاهش کلسترول خون و تری گلیسرید، خطر بروز تصلب شرایین رو هم کم می کنه. تصلب شرایین حالتیه که در اون سرخرگا سخت و موجب بروز مشکلات قلبی می شن. نیاسین در کاهش و درمان نا آرومی و تولید هیستامین نقش مهمی بازی می کنه. هیستامینا ترکیباتی شیمیایی هستن که توانایی گشاد کردن رگا و کمک به گردش خون رو دارن. این ترکیبات می تونن باعث بروز واکنشای آلرژیک در فرد شن.

کسائی که سابقه ایست قلبی و حملات قلبی دارن، با مصرف ویتامین B۳ می تونن خطر بروز دوباره این اتفاقات رو کاهش بدن.

۳. کمک به درمان دیابت

نیاسین با توجه به تأثیری که در تنظیم قند خون داره، می تونه در درمان دیابت مؤثر باشه. مصرف نیاسین آمید می تونه اثرِ داروهای خوراکی دیابت رو افزایش بده. افراد دیابتی به کمک نیاسین بهتر می تونن قند خون شون رو کنترل کنن. با مصرف نیاسین، خطر مریضیای قلبی و کلسترول بالا که در افراد دیابتی شایعه، کاهش پیدا میکنه.

نیاسین با کم شدن کلسترول بد خون، در درمان دیابت مؤثره. ممکنه این ویتامین در افرادی که قند خون بالا دارن، عوارضی به وجود بیاره. پس در صورت بالا بودن گلوکز خون تون، قبل از مصرف نیاسین با دکتر مشورت کنین.

۴. سلامت پوست

بعضی افراد، از نیاسین و نیاسین آمید واسه درمان جوشای شدید و دردناک مثل جوش استفاده می کنن. نیاسین آمید موضعی واسه درمان جوش و مشکلات پوستی تجویز می شه. این در حالیه که یه گروه دیگه واسه درمان مشکلات پوستی شون از مکملای ویتامین B۳ یا ب کمپلکس استفاده می کنن.

از اونجا که ویتامین B۳ در کاهش التهابات، خارش و قرمزی پوست مؤثره، بعضی از اون واسه درمان مریضیایی مثل بولوز پمفیگویید و گرانولوما آنولار استفاده می کنن. اینا دو مریضی پوستی به دلیل التهابات هستن که با تاولای دردناک پوستی همراه ان و می تونن موجب بروز عفونتایی بشن.

۵. بهبود کارکرد مغز

تحقیقات نشون میدن نیاسین می تونه از فراموشی و بقیه مریضیای مغزی مربوط به افزایش سن جلوگیری کنه. نیاسین می تونه خطر خیلی از مشکلات مغزی به دلیل افزایش سن مثل کاهش توانایی تفکر، از دست دادن حافظه، سردردهای میگرنی، افسردگی، مریضی حرکت (یا مریضی سفر، آسیب ایه که بعضی افراد موقع سفر بهش دچار می شن)، بی خوابی و … رو کاهش بده.

نیاسین و نیاسین آمید واسه درمان و پیشگیری از اسکیزوفرنی و توهم هم تاثیردارن. تحقیقات نشون میدن که مصرف نیاسین خطر بروز مشکل بیش فعالی-کم توجهی رو کم می کنه.

۶. کمک به جنب و جوش مفاصل و درمان نا آرومی مفصل

بعضی تحقیقات نشون میدن که نیاسین آمید می تونه حرکت پذیری مفاصل رو افزایش بده. افزایش مصرف نیاسین باعث کاهش دردهای مفاصل، افزایش استواری عضلات و کاهش علائم خستگی مفاصل و عضلات می شه. طبق بعضی تحقیقات، تجویز مقادیر بالای نیاسین آمید باعث افزایش انعطاف پذیری بدن و کاهش تورم مفاصل در بیماران گرفتار به نا آرومی مفصل می شه. این افراد با مصرف نیاسین می تونن مُسکنا و بقیه داروهای مصرفی شون رو کم یا قطع کنن.

نیاسین رو به خاطر خاصیت ضدالتهابی اش در مقادیر بالا به عنوان درمانی واسه پوکی استخوان و درد مفاصل تجویز می کنن. با کم شدن التهابات، علائم نا آرومی مفصل کاهش پیدا می کنن و غضروفای مفاصل بازسازی می شن. نتیجه این افزایش جنب و جوش پذیری و استواری مفاصله.

۷. درمان مریضی پلاگر

مریضی پلاگر در اثر کمبود ویتامین B به وجود میاد. کمبود نیاسین می تونه موجب دچار شدن به مریضی پلاگر شه. این مریضی معمولا در افراد الکلی یا کسائی که سوء تغذیه دارن، مشاهده می شه. جوش، استوماتیت (نا آرومی گسترده دهن)، اسهال و مشکلات ذهنی، مثل علائم پلاگر هستن.

افرادی که به مریضی پلاگر گرفتار هستن، معمولا از کمبود نیاسین و ویتامین B رنج می برن، اما نبود توانایی در شکستن پروتئین و تبدیل اون به چند اسیدآمینه ی خاص هم می تونه از دلایل بروز پلاگر باشه. نبود دریافت نیاسین موردنیاز به مدت چند سال، ممکنه موجب مرگ فرد گرفتار به پلاگر شه.

کمبود اسید نیکوتینیک معمولا نتیجه سوءتغذیه و مصرف زیاد نوشیدنیای الکلیه. در کشورهای جهان سوم به کسائی که از فقر و سوء تغذیه رنج می برن، نیاسین داده می شه. نیاسین واسه درمان بی خوابی، عصبانیت، بدرفتاری و کاهش هوشیاری هم مفیده.

درمان عادی مریضی پلاگر تجویز یه جور ویتامین B۳ به نام نیکوتین آمیده. نیکوتین آمید از دید کارکرد مثل نیاسینه، ولی در میزان جذب و مشکلات جانبی، کمی با نیاسین متفاوته.

۸. جلوگیری از مشکلات جنسی

عواملی مثل استرس، خستگی، مریضی و گردش خون ضعیف، باعث مشکلات نعوظ می شن. مکملای ویتامین B۳ با افزایش جریان خون، از این مشکل جلوگیری می کنن.

۱۱ غذای پر از ویتامین B۳

مواد غذایی زیر، بهترین منابع تأمین ویتامین B۳ هستن.

  1. جگر سیاه گاو: ۸۵ گرم جگر سیاه گاو، شامل ۱۴٫۲ میلی گرم نیاسینه.
  2. سینه ی مرغ: ۸۵ گرم سینه ی مرغ، شامل ۱۲٫۳ میلی گرم نیاسینه.
  3. ماهی تُن: ۸۵ گرم ماهی تُن، شامل ۱۱٫۳ میلی گرم نیاسینه.
  4. تخمه ی آفتابگردان: یک فنجون تخمه ی آفتابگردان، شامل ۹ میلی گرم نیاسینه.
  5. گوشت گاو: ۸۵ گرم گوشت گاو، شامل ۹ میلی گرم نیاسینه.
  6. گوشت برّه: ۸۵ گرم گوشت برّه، شامل ۶٫۹ میلی گرم نیاسینه.
  7. ماهی سالمون: ۸۵ گرم ماهی سالمون، شامل ۶٫۷ میلی گرم نیاسینه.
  8. لپّه: یک فنجون لپّه، شامل ۵٫۷ میلی گرم نیاسینه.
  9. بوقلمون: ۸۵ گرم بوقلمون، شامل ۴ میلی گرم نیاسینه.
  10. قارچ: یک فنجون قارچ دکمه ای سفید، شامل ۲٫۵ میلی گرم نیاسینه.
  11. ارده: ۲ قاشق غذاخوری ارده، شامل ۲٫۲ میلی گرم نیاسینه.
این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   ویتامینای لازم خانوما چیه؟ 

مشکلات جانبی و تداخلات دارویی ویتامین B۳

تا الان تحقیقات زیادی درمورد خواص، مضرات و اثرات دارویی نیاسین انجام شده. با این حال واسه نتیجه گیری قطعی، تحقیقات رسمی بیشتری موردنیازه. تحقیقات ساده نشون میدن تحمل نیاسین واسه بعضی افراد سخته و مصرف این ویتامین، باعث بروز مشکلات جانبی در اون افراد می شه.

با توجه به فواید و مشکلات جانبی احتمالی نیاسین، محققان فکر می کنن مصرف نیاسین به تنهایی یا همراه با بقیه مکملا می تونه اثرات مطلوبی واسه سلامتی به ویژه درمان مریضیای قلبی-عروقی داشته باشه. با این حال به دلیل مشکلات جانبی احتمالی، مکملای نیاسین باید طبق نسخه دکتر مصرف شن و از مصرف بیشتر از اندازه اونا پرهیز شه.

شایع ترین مشکلات جانبی ویتامین B۳

معمولا مصرف غذاهای پر از نیاسین، مشکلات جانبی به همراه نداره، این مشکلات بیشتر در کسائی مشاهده می شه که مکملای اونو بیشتر از حد مصرف می کنن. مشکلات جانبی مصرف بیش ازحد این ویتامین عبارتند از:

  • تهوع یا استفراغ؛
  • حساسیت پوستی و جوش؛
  • سردرد؛
  • سرگیجه؛
  • واکنشای آلرژیک؛
  • مریضیای قلبی (مصرف زیاد نیاسین می تونه خطر دچار شدن به ضربان بی نظم قلب رو افزایش بده)؛
  • دیابت (نیاسین و نیاسین آمید می تونن قند خون رو افزایش بدن. افراد دیابتی که نیاسین یا نیاسین آمید مصرف می کنن، باید قند خون شون رو به دقت کنترل کنن)؛
  • بدتر شدن مریضیای کیسه صفرا یا کبد؛
  • زیاد علائم نقرس؛
  • فشار خون پایین؛
  • زخم معده و روده؛
  • ایجاد مشکل در کنترل قند خون پس از عملای جراحی.

داروهایی که شامل مقدار زیادی ویتامین B۳ هستن، می تونن مشکلات جانبی آزاردهنده ای مثل درد عضلات، مشکلات گوارشی و التهابات پوستی داشته باشن. در مطالعه ای که تازگیا در این مورد انجام شد، مشکلات جانبی در بعضی بیماران به شکل مشکلات گوارشی مثل اسهال و زخمای معده و روده مشاهده شد. بعضی تحقیقات دیگر علائمی مثل آسیبای عضلانی، نقرس، جوش، زخم و بقیه مشکلات جدی پوستی رو در اثر مصرف زیاد ویتامین B۳ به ثبت رساندند.

بعضی محققین بر این باورند که مصرف زیاد نیاسین می تونه احتمال بروز دیابت رو افزایش بده. اگه از مکملا یا داروهای شامل نیاسین استفاده می کنین و از مشکلات جانبی اونا رنج می برین، درمورد مشکل تون با یک دکتر مشورت کنین و در صورت امکان، داروهای مصرفی تون رو تغییر بدین.

علائم کمبود ویتامین B۳

کمبود ویتامین B۳ در کشورهایی که سوء تغذیه به کم دیده می شه، شایع نیس. علائم بالینی کمبود این ویتامین شامل درماتیت (اگزما)، اسهال و نابودی عقل هستن. تشخیص کمبود این ویتامین برعهده ی پزشکه و معمولا با تجویز مکملای نیاسین قابل درمانه. علائم زیر در اثر کمبود نیاسین ظاهر می شن:

  • پلاگر؛
  • تورم غشای مخاطی. معمولا علائم اون بر دهن، زبون، واژن و مجاری ادراری اثر می ذاره. نتیجه اون درد دهن، افزایش بزاق، خیز یا ورم زبون و شکلای مختلف زخم هاست؛
  • مشکلات پوستی مثل زخما (اولسِر)؛
  • مشکلات گوارشی که علائمی مثل سوزش دهن، مری، معده، ناراحتیای شکمی، یبوست، حالت تهوع، استفراغ و اسهال رو ایجاد می کنن؛
  • مشکلات مغزی، جنون، کاهش هشیاری، نابودی عقل، موقعیت نا آگاهی، کنفوزیون، افسردگی، عاشقی و پارانویا از مشکلات دیگر کمبود نیاسین هستن.

میزان ویتامین B۳ موردنیاز هر فرد چقدره؟

طبق اعلام وزارت کشاورزی آمریکا، مقدار مناسب مصرف روزانه ویتامین B۳ به توضیح زیره:

کودکان: با توجه به سن، روزانه ۲ تا ۱۶ میلی گرم؛

مردها: روزانه ۱۶ میلی گرم؛

زنان: روزانه ۱۴ میلی گرم؛

زنان باردار و شیرده: روزانه ۱۷ تا ۱۸ میلی گرم.

البته مقدار موردنیاز ویتامین B۳ واسه افراد مختلف متفاوته و به عواملی مثل سن، وزن، جنسیت و نیازای خاص فرد بستگی داره. مثلا مقدار ۲ تا ۳ گرم نیاسین در روز واسه درمان کلسترول بالا تجویز می شه.

امکان داره مصرف ویتامین B۳ باعث ناراحتی معده شه، پس بهتره به همراه وعدهای غذایی مصرف شه تا سرعت جذب اون کم بشه و از مشکلات جانبی اش پیشگیری شه.

با توجه به احتیاج و دلیل تون واسه مصرف نیاسین، ممکنه دکتر تون پیشنهاد کنه تا چند هفته به همراه نیاسین، آسپرین یا داروهای آنتی هیستامین استفاده کنین تا آستانه ی تحمل بدن تون نسبت به نیاسین زیاد شه.

نیاسین جزو ویتامینای محلول در آبه و پس از مصرف وارد جریان خون می شه و کلیه ها مقدار اضافی اونو از راه ادرار از بدن دفع می کنن. ویتامین B۳ و بقیه ویتامینای گروه B، باید هر روز مصرف شن، چون مقدار اضافی اونا از راه ادرار دفع می شه.

ویتامینای گروه B رو با هم استفاده کنین

معمولا مقدار موردنیاز ویتامین B۳ از راه رژیم غذایی سالم و مناسب دریافت می شه، اما اگه واسه تأمین اون مجبور به استفاده از مکملای غذایی هستین، از مکملای باکیفیت و تهیه شده از غذاهای کامل استفاده کنین. با این روش بدن تون بهتر ویتامین رو جذب می کنه و مشکلات جانبی احتمالی به کمه کم می رسن.

ویتامینای گروه B بر همدیگه اثر هم افزایی دارن و درصورتی که با هم مصرف شن، توانایی جذب شون زیاد می شه. پس درصورتی که قصد دارین از مکمل استفاده کنین، مصرف مکملای ب کمپلکس باکیفیت، گزینه مناسبیه. ویتامینای گروه B در افزایش سوخت وساز، سلامت قلب و مغز، سلامت استخوانا و مفاصل مفیدند. اما فراموش نکنین بهترین کار اینه تا حد امکان ویتامینا و مواد معدنی موردنیازتان رو از راه غذاها و به طور طبیعی به دست بیارین.

ویتامینا چه محلول در آب باشن و چه محلول در چربی، نباید بیش ازحد مصرف شن، چون مصرف زیاد اونا می تونه مشکلات جانبی بدی به دنبال داشته باشه. این درمورد ویتامین B۳ هم صادقه. مصرف زیاد این ویتامین می تونه مشکلاتی واسه سلامتی افراد بسازه.

منبع : draxe

 


دسته‌ها: آموزشی